Efes’te karateyle kırılan sütun

Yıl 2017 imiş, “Efes’te yemek yemek şart mı?” başlıklı bir yazı yazmışım. “Roma döneminden beri ayakta kalan muhteşem Celsus Kütüphanesi’nin merdivenlerine yuvarlak masalar ve beyaz kılıflar giydirilmiş sandalyeler koymazsak içimiz rahat etmiyor mu?” diye sormuşum. “Gereken özen gösteriliyor” denmiş o sıralar. Ama yani gene de şart mı?

Geçen haftaki Selçuk seyahatimin son gününü Efes Antik Kent’e ayırdım. Bir kez daha mirası üzerinde yaşadığımız tarihe hayran kaldım. Üstelik inanılmaz bir rehberimiz vardı, antik kentin her taşına hâkim. Öylesine tutkuyla anlatıyor, öyle güzel detaylar veriyor ki âdeta gözünüzde canlanıyor Domitian Meydanı’nın, Kuretler Caddesi’nin, Agora’nın cıvıl cıvıl olduğu dönemler. “Hayal edin” diyor zaten rehberimiz Ömer Bey, “Burası kalabalık, İstiklal Caddesi gibi bir cadde”. Şurada yan yana oturulan umumi tuvaletler (Zenginler kış aylarında önce kölelerini yollarlarmış oturacakları tuvaleti ısıtmaları için), burada baharatçılar, tuvaletten gelecek kokuları bastırmak için, tam şurada genelev, hatta taşa kazınmış ayak izi şeklinde reklamı bile var, “Tarihin ilk reklam panosu” olarak anılan. Zafer Tanrıçası Nike’ın heykelinin üzerinde Nike logosuna ilham olan işareti tespit ediyoruz, spor ayakkabısı bu marka olan turistler fotoğraf çektiriyor ayaklarını yanına koyup.

Bu arada rehberimiz Gümüldürlü ve çocukluğu da buralarda geçmiş. Hangi kazılarda ne bulundu, hangi eserler hangi ülkeye kaçırıldı, bir bir anlatıyor. Artemis heykelleri olsun ‘megaloman imparator’ Domitianus’un heykelinden kalan kafa ve kol olsun, orada bulunduğunu söylediği hiçbir eser yerinde değil, Efes Müzesi’ne gidersek görebiliriz. Bir an aklımdan geçiyor, “Keşke burada sergilenebilseydi” diye, “Ne olabilirdi yani?”. Sanki aklımı okumuş gibi ortasından çatlak geçen bir sütuna yönlendiriyor bizi, rehberimiz. “İnanmayacaksınız, bunu bir çocuk karate yaparak kırdı”. Nasıl yani? Bir öğrenci gelip üstünde karate denemiş. Burası kameraların görmediği alanda kaldığı için fark edip engel olamamışlar. Bir zamanlar üzerinde oluğu söylenen büst neyse ki müzedeymiş de sağlam şu an. Geri alıyorum bütün iyimser düşüncelerimi.

25 bin kapasiteli Antik Tiyatro’dan geçerek finale yaklaşıyoruz. Kenti bir zamanlar denize bağlayan görkemli Liman Caddesi son durağımız. Kimi kırılmalar var yolda, neden dersiniz? Catering şirketlerinin taşıma araçlarındanmış. Evet, Celsus Kütüphanesi’nin merdivenlerinde düzenlenen yemeklere gelen araçlardan söz ediyorum. Ciddi bir hasar sayılmaz ama ciddi bir risk değil mi? Binlerce yılda onca medeniyet görmüş, giden herhangi bir şeyin yerine konması imkânsız bir değerden söz ediyoruz, gözümüz gibi korumamız gereken

Çok kedi var, Efes Antik Kent’te yaşayan. Fark etmiyorsunuz bile varlıklarını. Mermer basamaklarda tüy gibi adımlarla yürüyor, heykellerin ayaklarında, İyon sütun başlıklarında kıvrılıp yatıyorlar. Binlerce yıllık tarihle, kültürle uyum içinde. Kırmadan, dökmeden, zarar vermeden, kirletmeden. İnsanın geçtiği yerlerde ise hep bir iz. Ama sütun çatlağı ama çubuk kraker paketi, illa bir iz. Hayvanlarda olmadığına inanılan bir şeye; ‘düşünme yeteneğine’ sahip olmamızın sonucu bu demek…

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
markajbet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
kralbet
ligobet
matadorbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Kadıköy Escort
tuzla escort
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
romabet
matadorbet
Matadorbet